Sunday, January 24, 2010

QUÁ TRỌNG 2

Cuối tháng 9/2009 tôi có viết Quá Trọng 1(1). Rồi mọi chuyện lại lửng quên, vì có quá nhiều vấn đề quan tâm. Hôm nay thông tin FDA trình cho Văn phòng điều tra tội phạm(2) về một sản phẩm thuốc điều trị chống Béo phì tên thương mại là Alli 60(3) thuộc nhóm Orlistat(4), một lọai thuốc mà ngay cả Mayo Clinic(5) nổi tiếng của Mỹ cũng đã từng dùng và nghiên cứu - vì nghi ngờ nó bị làm giả tại Mỹ. Nên hôm nay viết phần 2 cho bà con đọc chơi. 


Gần đây cuộc sống Việt có khá hơn, các chị, các mẹ có tý rủng rỉnh tiền đến tuổi sắp bặt kinh là cứ phì nộn và "phúc hậu" ra. Trong khi ở tuổi ấy các ông lại "muối tiêu" nhiều tiền. Có câu tục ngữ Việt mà chỉ mới đây xuất hiện: "Nhất muối tiêu, Nhì Việt kiều". Vợ ở nhà thì nhăn nheo, nhưng dáng thì như thùng phuy di động, tướng đi như gà mổ thóc, lại thích làm bí thơ. Cái tuổi tiền mãn kinh do rối lọan hormone tính tình cáu bẳn. Các ông bắt đầu tìm mắm thay thịt. Các ông cứ tưởng là phở thay cơm, nhưng khi sự việc đổ vỡ, thì mới biết đó là mắm thối hoắc còn hơn là mắm bù hóc, làm sao so với cơm thịt nhà mình?


Hồi còn đi làm nhà nước, tôi là người lo đi điều trị về hồi sức nội khoa và phẫu thuật lại (re-operation) cho những cases có biến chứng bục, xì, rò ống tiêu hóa. Nên mảng nghiên cứu về dinh dưỡng lâm sàng (clinical nutrition) cũng có chút rành rỏi.

A. Nguyên nhân quá trọng:
1. Lối sống : Ăn nhiều, vận động ít làm cho năng lượng hấp thu nhiều hơn năng lượng tiêu hao.

2. Các yếu tố ảnh hưởng: Di truyền, chuyển hóa, ngọai cảnh.

3. Một số bệnh lý: liên quan Hội chứng Thần kinh – Nội tiết: Suy tuyến yên, Tổn thuơng vùng duới đồi, Suy giáp, Hội chứng Cushing, do thuốc(VD: glucocorticoids), Suy buồng trứng họăc đã cắt, Hội chứng buồng trứng đa nang, U tụy tiết Insuline (insulinoma), một số hội chứng béo phì ở trẻ em, chậm phát triển, suy sinh dục,…...

B. Biến chứng do quá trọng: 
 1. Các yếu tố nguy cơ dẫn đến biến chứng của quá trọng lượng là: 
+ Rối lọan dung nạp Glucose.
+ Tiền sử gia đình có người mắc bệnh lý động mạch vành.
+ Nam trên 45 tuổi và nữ trên 55 tuổi.

2. Một số biến chứng do quá trọng lượng gây ra như sau: Bệnh lý tim mạch, Tăng mỡ trong máu, Tiểu đường type II(không phụ thuộc insuline), Bệnh xương khớp, Bệnh lý gan mật. Một số vấn đề hô hấp do giảm thông khí, 

3. Một số bệnh ung thư kèm theo với quá trọng lượng: ung thư Vú , Cổ tử cung, U nội mạc tử cung, Buồng trứng, Túi mật và ống mật, etc…

C. Điều trị:
1. Chỉ định: 
BMI >30   
+ 25 ≤ BMI < 30 và ≥ 2 yếu tố nguy cơ. 
+ 25 ≤ BMI < 30 với nam có  vòng bụng > 102 cm và nữ > 88 cm

 2. Ngyên tắc điều trị: gồm 2 nguyên tắc chính:
+ Điều trị bệnh lý liên quan.
+ Giảm cân an tòan: 1,5kg/tuần hoặc <=1,5% trọng lượng cơ thể mỗi tuần.

3. Điều trị nội khoa: 
3.1 Tiết chế: Tôn trọng khẩu phần năng lượng thấp với # 800 Kcal/ngày (thay vì bình thuờng # 1000-1200) với uống nhiều nứơc, ăn  nhiều chất xơ, ít béo, ít đường và tinh bột.
Bữa ăn đề nghị: 
+ 45-70 Gr Protein chất lượng cao.
+ 30-50 Gr Carbohydrate.
+ # 2 Gr béo
+ Bổ sung Vitamine, muối khóang và các yếu tố vi lượng.


3.2 Thuốc hỗ trợ: 
+ Hormone tuyến giáp chỉ dùng với trường hợp rõ ràng khi có suy giáp.
+ Lợi tiểu chỉ giảm cân do làm mất nứơc và rối lọan điện giải nên không được khuyến cáo .
+ Metformin thường chỉ dùng giảm cân ở BN béo phì do Tiểu đường type II.
+ Leptin phối hợp thường hiệu quả tốt trên một số BN béo phì do thiếu Leptin (do đột biến gene).

3.3 Các thuốc làm giảm cân:
+ Cơ chế: Giảm cảm giác ngon miệng (Sibutramin), Giảm hấp thu mỡ do ức chế men lipase(Orlistat).

4. Điều trị Phẫu Thuật: 
Mục tiêu  làm giảm kích thuớc dạ dày, làm cho tạo cảm giác no, mau no khi ăn.
4.1 Các phương pháp: Phẫu thuật Bariatric, Chỉnh hình dạ dày với dải băng dọc (Vertical - Banded  Gastroplasty), Nối tắt dạ dày theo phương pháp Roux-en-Y, Mổ nội soi điều chỉnh dải băng dạ dày (Laparoscopic adjusdstable gastric banding), đặt bong bóng trong lòng dạ dày (Intragastric balloon)… 

4.2 Phương pháp mới( còn đang nghiên cứu): điều trị bệnh béo phì bằng cách hủy mô mỡ qua cách thức ngăn cản nguồn cung cấp máu cho chúng. 

D. Hậu quả của điều trị quá trọng lượng không đúng:  Có thể tóm tắt ngắn gọn như sau: Nếu điều trị quá trọng lượng không đúng thì sẽ gây mất sức lao động, thiếu máu, rối lọan chuyển hóa đường, đạm và mỡ, rụng tóc, lõang xương etc... vì thiếu các chất chuyển hóa xây đắp cơ thể, vì thiếu vitamine và muối khóang

E. Cảnh báo: 
Có nhiều bạn vì lý do quá trọng lượng đã vội vã nghe lời các đại lý bán hàng đa cấp về các thuốc điều trị quá trọng lượng để giảm cân nhanh chóng lại không được gì mà nó còn làm nhiều tai hại. Tai hại vì thuốc giả, tai hại vì làm giảm trọng lượng quá nhanh do nhịn ăn. 

Tình hình quảng cáo ở Việt Nam không chỉ có thuốc mà còn xảy ra cả những thực phẩm thường dùng như sữa chống lõang xương vẫn thường hay thấy nhan nhản trên truyền hình. Như bài tôi viết hôm qua: Đôi điều chuyện y học và báo phổ thông(6) là lõang xương là hậu quả của thiếu hormone sinh dục đi kèm với giảm vận động. Không có bất kỳ lọai sữa nào có thể thay thế được, nếu Lão khoa không ý thức được vấn đề này.

Phương pháp gỉam trọng lượng tốt nhất là vẫn ăn ngày 3 bữa, nhưng ăn ít lại và làm việc bình thường. Không nên nhịn ăn hòan tòan và thay thế bằng thuốc quảng cáo với nước lã. Còn nếu có nhịn ăn thì chỉ nên nhịn ăn bữa tối, nhưng thay thế bằng trái cây.

"Ăn sáng là ăn cho mình, ăn trưa là ăn cho bạn và ăn tối là ăn cho kẻ thù. Biết ăn đúng là  bài thuốc. Ăn sai thì rước bệnh vào thân". Đó là lời khuyên tốt nhất về dinh dưỡng học lâm sàng cho mọi người. Vì cái xe cần chạy phải có xăng. Con người làm việc cần phải có năng lượng đổ đầy. Cách ăn uống lâu nay của người Việt là sai sinh lý dinh dưỡng bình thường. Sáng dậy cần năng lượng để làm việc thì chỉ 1 ly cà phê, trưa đổ đầy là coi như tạm đúng. Nhưng tối làm đầy một bụng trước khi đi ngủ là sai hòan tòan. Chính buổi tối này là nguyên nhân mọi bệnh tật trong tương lai.


Hy vọng với 2 bài ngắn này sẽ giúp các bạn biết cách không bị lừa mà có thể hiểu về tình trạng quá trọng lượng cơ thể như thế nào? Cuối tuần hạnh phúc,

Asia Clinic, 13h25' ngày 24/01/2010

16 comments:

  1. Trong quy hoạch phát triển đô thị không tạo thêm khoảng trống để người ta chơi Thể dục, Thể thao... nên sau một thời gian liên tục dẫn đầu thành tích đoàn TDTT Tp đã rớt hạng vì không có lớp kế thừa Và hình thành lớp người mới với trọng lượng muốn cạnh tranh với Minh béo :-)

    ReplyDelete
  2. Quá trọng dĩ nhiên là không tốt, nhưng ốm nhom tới mức đu không gãy cọng đu đủ thì có đủ sức làm người đại diện cho cả triệu dân? Dưới đây là 2 người thuần Việt, một người ăn bơ thừa sữa cặn nhưng có thể trạng ốm yếu, người kia sống trong đất nước đang phát triển nhưng béo tốt phương phi đến xệ cằm. Hãy xem lại tiêu chuẩn Giàu - Nghèo.
    xem hình ở đây

    ReplyDelete
  3. Hehehe, LT lại chơi khăm cán bộ nhà mình so với cán bộ Mẽo nhé!

    ReplyDelete
  4. K/gửi Lý Toét và BS Hồ Hải,
    Các vị (và nhiều tri thức cùng trí thức khác nữa) biết nhiều quá! Ghê thật! Hèn gì ngày xưa Tần Thủy Hoàng đã phải "phần thư khanh nho"!
    Nhờ Lý Toét giới thiệu giúp cho tôi biết quý danh của ngài "béo tốt" bên cạnh Joseph Cao ở bức hình đã dẫn trên.
    Cảm ơn thật nhiều!

    ReplyDelete
  5. Dear Bửu Châu,

    Muốn biết Ngài có cái nọng béo ụ là ai thì click chuột Vào đây. Tuần mới vui vẻ,

    ReplyDelete
  6. Dear Bửu Châu,
    Muốn hiểu bản chất của trí thức, hãy hỏi bác Mao. Có thể bạn hiểu sai về Tần Thủy Hoàng đế, người đã có vai trò thống nhất và mở rộng Trung Hoa. Về văn hóa, Tần Thủy Hoàng đế qui định văn tự phải được viết bằng chữ Hán, tất nhiên những sách viết bằng thứ chữ khác với chữ Hán phải được tiêu hủy và ai chống lại việc này phải bị trừng phạt. Học trò đi học mà không soạn bài cũng sẽ bị phạt, nhân viên vi phạm nội qui sẽ bị đuổi việc ... đó chỉ là chế tài.

    ReplyDelete
  7. 1./ Cảm ơn các vị thật nhiều!
    2./ K/gửi bác Lý: a./ Về bác Mao thì tớ (và rất nhiều người)đã rõ! b./ Về TTHoàng: -1."ptkNho", tớ dùng như là 1 "thành ngữ" -2.Chưa "đồng thuận" với bác về một số chứng liệu và đánh giá trên, nhưng để bàn luận v/đ này thì sẽ trật với topic của bác (không viết hoa) Hồ(!), vả lại sẽ tốn t/gian và hao mòn bàn phím rất nhiều!
    2./ Có vài "dí dỏm" cho vui, có gì không vừa lòng, các vị bỏ qua cho. Chúc vui, khỏe!

    ReplyDelete
  8. Nếu các bạn chú ý hình biểu tượng của bài viết, các bạn sẽ thấy: viên thuốc Alli thật có cấu tạo multi-microcapsule bên trong 1 capsule lớn. Còn viên Alli giả chỉ 1 capsule lớn bọc lấy bột bên trong.

    Kỹ nghệ làm multi-microcapsule là 1 kỹ nghệ khó làm và rất tốn kém. Nó giúp bảo vệ Orlistat không bị tác động phân hủy của acid chlohydrit của dạ dày và nhiều lý do khác mà FDA cho là Alli đã bị làm giả mạo.

    ReplyDelete
  9. Bài Quá trọng 1 có sửa chữa 1 chút và đăng trên báo Pháp luật TP sáng nay trong dịp tết Nguyên đán 2009. Đem link nó về để lưu.

    ReplyDelete
  10. Bài viết khá hay nhưng có vài điểm tôi có cái nhìn khác, mong muốn chia sẽ. Tôi cho rằng người Mông Cổ hồi xưa có văn hoá du mục. Cách nay 100 năm đa số các nước Tây phương có nền văn hoá nông nghiệp và được từ từ thay thế bằng văn hoá công nghiệp bắt đầu vào thế kỷ 20. Có vài điểm tôi không đồng ý với BS.

    - Ví dụ: đáng Dân Chủ Mỹ thực hiện hay đại diện văn hóa du mục, còn đảng Cộng Hoà đại diện cho văn hoá nông nghiệp. Ví dụ này tôi thấy không ổn. Cộng Hoà hay Dân Chủ cũng là Mỹ, cũng vì quyền lợi của nước Mỹ. ngày xưa hai đảng khác nhau nhiều nhưng mỗi ngày mỗi giống vì qui luật của sự muốn tồn tại. Vã lại, chính quyền thực hiện những chính sách, những nghị quyết, và đưa ra những luật lệ. Vì vậy khi nghe nói "chính quyền Dân Chủ thực hiện VĂN HOÁ này, văn hoá kia", tôi thấy lạ.

    - Bạn nói: "Sự đổi thay đảng cầm quyền ở nước Mỹ là một cách điều hành xã hội văn minh nhất nhân loại hiện nay". Tôi cũng không đồng ý. Đài Loan, Singapore không thay đổi đảng cầm quyền trong hơn 30 năm nhưng đất nước của họ phát triển cực nhanh - Singapore văn minh hơn Mỹ nhiều. Theo tôi, chính sách cai trị của nhà cầm quyền quan trọng hơn sự thay đổi người cầm quyền.

    - "Sự đổi thay đảng cầm quyền ở nước Mỹ ........ để đưa xã hội Mỹ luôn tiến lên." Ông bạn không sống ở Mỹ nên không hiểu được nước Mỹ đã và đang đi xuống từ 10 năm nay. Chính quyền Mỹ hằng năm phải mượn mợ hơn ngàn tỉ đô để ráng giữ mức sống Mỹ xuống dốc một cách từ từ, dù rằng số tiền ấy không cứu nổi hàng triệu người mất nhà và nhiều khu phố trở thành phố hoang.

    - Tôi nghĩ, văn hoá của một dân tộc thay đổi theo thời gian bởi nhiều yếu tố mà những đổi mới trong xã hội/ cuộc sống/ môi trường là yếu tố gây ảnh hưởng rất lớn. Tuy nhiên, một dân tộc có văn hoá lành mạnh và giàu có thì dễ thành công trong mọi việc họ làm. Vì vậy, sàng lọc cái lạc hậu, tiếp nhận cái hay là việc cần làm.

    Paul @ songtra.wordpress

    ReplyDelete
  11. Ủa sao lại bàn chuyện văn hoá ở bài y học thế này? Bạn Paul bàn ại ở bài văn hoá nhé. Tớ sẽ cho cái bàn luận này vào spam box trong hôm nay, sau khi bạn chuyển bàn luận này sang bài văn hoá.

    Cheer,

    ReplyDelete
  12. Bác Hải hôm nào cho 1 bài về Bán hàng đa cấp được ko? Thanh niên giờ nhiều người chạy theo kinh doanh đa cấp bác ah.

    ReplyDelete
  13. cảm ơn anh Hồ Hải về bài viết bổ ích, cứ ghi nhớ lời khuyên của bác sỹ sẽ có da sáng, dáng xinh, sức khỏe tốt. :d

    ReplyDelete
  14. Bác cho cháu hỏi vài câu ạ. Ăn tối bình thường đã thấy đói sớm thì k nên ăn lần tiếp ạ? Buổi tối nên đi dạo hoặc vận động thì sẽ tốt phải k ạ? Và cụ thể ăn mỗi bữa thế nào (sáng no, trưa vừa, tối đói tí, tối k nên dùng thứ vào cơ thể hại sức khỏe (rượu, bia)...) ạ ?

    ReplyDelete
    Replies
    1. Dear Ham học hỏi,

      Nguyên tắc ăn uống giống như chiếc xe mình dùng. Khi hoạt động thì cần đổ xăng nhớt. Nên chỉ nên nạp năng lượng khi hoạt động. Khi nghỉ ngơi thì không nên nạp năng lượng. Đó là khoa học. Vì nạp năng lượng khi nghỉ ngơi năng lượng đó không dùng hết mà tích tụ tạo ra rối loạn chuyển hóa và sinh bệnh.

      Cheers,

      Delete
    2. Vâng cháu đã hiểu rồi ạ, "tay làm hàm nhai" hehe. Cháu chỉ sợ đói ảnh hưởng tới cái dạ dày vì nhiều khi oh nó đã biểu tình rồi.
      Mới biết tới blog và đọc được một số nhỏ bài nhưng cháu thấy đây là nơi thực sự có nhiều điều rất có ích.
      Cảm ơn bác thật nhiều.
      Chúc bác và gia đình luôn dồi dào sức khỏe!

      Delete

Ghi một nhận xét:
- Tô đậm: <b>câu muốn tô đậm</b>
- Chữ nghiêng: <i>câu muốn in nghiêng</i>
- Chèn link: <a href="địa chỉ web muốn chèn">text</a>
- Chèn hình: [img]link hình muốn chèn[/img]
- Chèn video từ youtube: [youtube]link video cần chèn[/youtube]

Xem thêm: http://www.cuanhcuem.net/2013/01/tong-hop-cach-chen-emoticons-threaded-comments-blogspot.html#ixzz2UfngJs3i Under Creative Commons License: Attribution Non-Commercial